Krachtigste lanceer techniek op rollercoasters met uitsterven bedreigd

Door: Jonathan Sansens / Op: 26 mei 2026 / 5 min / Coaster Engineering, S&S Worldwide

De pneumatische lancering, de lancering met gecompresseerde lucht, is de krachtigste lanceer techniek bij rollercoasters. Deze techniek is echter met uitsterven bedreigd. Er is nog maar 1 originele operationele rollercoaster in de wereld die deze techniek gebruikt.

De pneumatische lancering is de techniek die gebruikmaakt van gecompresseerde lucht om een rollercoaster trein te lanceren. Het is een zeldzame techniek die vooral het handelsmerk is van de Amerikaanse fabrikant S&S Worldwide. Maar deze techniek levert wel de meeste intense lanceringen ter wereld op. De nadelen: de techniek vraagt veel onderhoud en gaat vaak stuk waardoor rollercoasters vaak geen lang leven beschoren hebben.

In de loop der geschiedenis werden 12 rollercoasters gebouwd met een pneumatische lancering. Daarvan werden er 9 gebouwd door S&S Worldwide en nog een tiende werd later door deze fabrikant voorzien van een pneumatische lancering.

Krachtigste lanceringen ter wereld:

In 2001 werd het wereldrecord snelste achtbaan ter wereld verbroken met deze lanceer techniek. Het was Dodonpa in het Japanse pretpark Fuji-Q Highland die de eerste achtbaan ter wereld was die een snelheid van 172 km/u bereikte. In 2017 werd deze snelheid zelfs nog opgedreven tot 180 km/u. Later werden nog veel snellere achtbanen gebouwd die andere lanceer technieken gebruikten zoals de hydraulische lancering en de LSM-lancering.

Toch werden er nooit krachtigere lanceringen gebouwd dan deze met gecompresseerde lucht. Bewijs hiervan is dat de 4 rollercoasters met de krachtigste lancering die ooit in de wereld gebouwd werden allemaal uitgerust waren met een pneumatische lancering. Het gaat daarbij om Maxx Force in het Amerikaanse pretpark Six Flags Great America, HyperSonic XLC in het Amerikaanse pretpark Kings Dominion, Ring Racer op het Duitse racecircuit Nürburgring en Do-Dodonpa in het Japanse pretpark Fuji-Q Highland. Allemaal gebouwd door S&S Wordwide.

Om een voorbeeld te geven. Do-Dodonpa had een snelheid van 180 km/u in 1,56 seconden tijd. Hiermee had de achtbaan een gemiddelde versnelling van maar liefst 32,05 m/s². Omgerekend wil dit zeggen dat de achtbaantrein op 0,87 seconden tijd optrok van 0 tot 100 km/u.

De achtbaan met de krachtigste lancering zonder gecompresseerde lucht is Stealth in het Britse pretpark Thorpe Park. Deze achtbaan haalt een snelheid van 128,7 km/u in 1,9 seconden. Hiermee heeft de achtbaan een gemiddelde versnelling van 18,82 m/s². Omgerekend wil dit zeggen dat de achtbaantrein op 1,48 seconden tijd optrekt van 0 tot 100 km/u. Dat is dus bijna dubbel zo traag als de Do-Dodonpa. De techniek die hiervoor gebruikt werd is deze van de hydraulische lancering en ook dit wordt eigenlijk niet meer gebouwd.

Achtbanen sluiten massaal:

De afgelopen jaren waren er van deze 12 exemplaren met een pneumatische lancering al heel wat gesloten. We denken dan bijvoorbeeld spontaan aan Do-Dodonpa en Ring Racer. Maar ook HyperSonic XLC sloot al lang geleden in 2007. Daar zijn nu recent nog 5 rollercoasters bijgekomen.

Het gaat om Shooting Roller Coaster in Sun Tzu Cultural Park die op 1 augustus 2022 sloot, slechts 2 jaar na haar opening en Air Launch Coaster in Colorful World die volledig opgebouwd werd maar nooit geopend werd voor het publiek. Maar ook om Bullet Coaster in Happy Valley Shenzhen, Extreme Rusher in Happy Valley Chaoyang en OCT Thrust SSC1000 in Happy Valley Wuhan die allen op 28 oktober 2023 sloten nadat er een incident geweest was op een van deze achtbanen. Alle vijf de achtbanen zijn gevestigd in China.

Dit betekent dat er nu nog maar 2 achtbanen over blijven die de pneumatische lancering gebruiken. De eerste is Powder Keg: A Blast in the Wilderness in het Amerikaanse pretpark Silver Dollar City, meteen een speciaal geval want deze achtbaan werd origineel als waterattractie gebouwd door de Amerikaanse fabrikant Premier Rides en opende in 1999 als BuzzSaw Falls. Het was in 2003 dat de Amerikaanse fabrikant S&S Worldwide de waterattractie omvormde tot de achtbaan Powder Keg en een lancering met gecompresseerde lucht toevoegde.

De tweede achtbaan is de in 2019 geopende Maxx Force in het Amerikaanse pretpark Six Flags Great America. Het is momenteel de snelste accelereerde rollercoaster van het moment en de vierde snelst accelererende die ooit gebouwd werd. Wie dus echt wil weten hoe een krachtige lancering voelt, kan dus maar best zich snel haasten naar Amerika!

Overzicht achtbanen met pneumatische lancering:

• Formula One – Pattaya Park Funny Land – Thailand (1999 – 2013)
• Powder Keg: A Blast in the Wilderness – Silver Dollar City – Amerika (2003 – heden)
• HyperSonic XLC – Kings Dominion – Amerika (2001 – 2007)
• Do-Dodonpa – Fuji-Q Highland – Japan (2001 – 2021)
• Extreme Rusher – Happy Valley Chaoyang – China (2011 – 2022)
• Bullet Coaster – Happy Valley Shenzhen – China (2012 – 2022)
• Roller Coaster – Happy City – China (2013 – 2017)
• Ring Racer – Nürburgring – Duitsland (2013 – 2013)
• OCT Thrust SSC1000 – Happy Valley Wuhan – China (2014 – 2022)
• Maxx Force – Six Flags Great America – Amerika (2019 – heden)
• Shooting Roller Coaster – Sun Tzu Cultural Park – China (2020 – 2022)
• Air Launch Coaster – Colorful World – China (2023 voltooit maar nooit geopend)

De achtbaan van Happy City werd gebouwd door het Chinese bedrijf Sameco en de Formula One van Pattaya Park Funny Land werd door het park zelf gebouwd. Alle andere werden gebouwd door S&S Worldwide of werd de lancering later toegevoegd door deze fabrikant.

Wil u alles te weten komen over deze krachtige lanceertechniek, dan raden we u ten zeerste aan om dit artikel over de pneumatische lancering te lezen.

Bron: rcdb

Foto: rcdb (Stuart Rose)